१९५० च्या दशकात थोर नायक देव आनंद साहेबांनी “३ देवियाँ” ह्या चित्रपटातील आपल्या ३ नायिकांना एकच प्रश्न विचारला होता. हाच प्रश्न तुझ्याबद्दल माझ्या मनात निर्माण होतो. “ख़्वाब हो तुम या कोई हक़ीक़त? कौन हो तुम बतलाओ?”
१९५० के दशक में महानायक देव आनंद साहब ने “३ देवियाँ” ये चलचित्र में अपनी ३ नायिकाओं से एक ही सवाल किया था | वही सवाल मेरे मन में तुम्हारे प्रति जागता है | “ख़्वाब हो तुम या कोई हक़ीक़त? कौन हो तुम बतलाओ?”
In the 1950s, the Bollywood superstar Dev Anand had asked each of his 3 heroines in the film ‘3 Deviyan’ the exact same question. It’s this very question that I have every time I see you. “Khwaab ho tum ya koi hakeekat? Kaun ho tum batlao?” (“Are you just a dream or are you for real? Who are you? Please tell me.”)
खरं तर, असू दे. उत्तर द्यायचा त्रास घेऊ नकोस. तू उत्तर देऊ शकणार नाहीस. ते तुझ्या क्षमतेबाहेरचं आहे. उत्तर देशील तरी कसं गं? स्वतःला माझ्या नजरेतून पाहिले आहेस कधी?
दरअसल, रहने दो | कष्ट मत लो जवाब देने के | तुम जवाब नहीं दे पाओगी | तुम्हारे बस की बात नही | जवाब दोगी भी कैसे भला? खुदको मेरी नज़रों से देखा है कभी?
Actually, let it be. Don’t take the efforts to conjure up an answer to that. You’ll not be able to. It’s not within your capacity. How will you be able to answer this unless you have looked at yourself through my eyes.
स्वप्न आहेस तू… अगं, स्वप्नच तर आहेस तू… जणू काही तुला हे माहीतच नव्हते. पण कदाचित तुला माहीत नसेल ना मी का म्हणतो की तू एक स्वप्न आहेस? माहीत नसेल ना मला तू का आवडतेस ते? माहीत असेलही कदाचित. कधीकधी बावळटपणा करतेस खरं, परंतु हुशार आहेस तू. तुला माहीत आहेच की आपला प्रवास कुठे सुरू झाला, भूतकाळात आपल्याबरोबर कोणत्या घटना घडल्या आहेत आणि आज आपण कोणत्या ठिकाणी उभे आहोत. भूतकाळात अडकून राहणे ही चांगली गोष्ट नाही हे मान्य आहे परंतु असे वाटत नाही का गं तुला की आपण असा काळ पाहिला आहे ज्यात अगदी थोडासा संघर्ष झाल्यामुळे आपली मैत्री तुटली असती आणि आज अशी परिस्थिती आहे जिथे असे कोणतेही कारण उद्भवत नाही जे आपल्यात संघर्ष निर्माण करू शकते? आपल्या बंधनात मला दिसणारी स्थिरता मला खूप सामर्थ्य देते. सर्व काही स्वप्नासारखे आहे ना?
ख़्वाब हो तुम… अरे, ख़्वाब ही तो हो तुम… जैसे तुम्हे तो ये पता ही नहीं था | पर शायद तुम ये नहीं जानती होगी ना की मैं क्यों कहता हूँ की तुम एक ख़्वाब हो? नही जानती होगी ना क्यों मैं तुम्हें पसंद करता हूँ? जानती होगी भी शायद। कभी कभी बेवकूफियाँ जरूर करती हो लेकिन चतुर हो तुम | हमारे सफर की शुरुवात कहाँ हुई, कौनसे प्रसंग हुए हैं हमारे साथ बीते समय में और आज हम किस मकाम पे खड़े हैं ये तो तुम जानती हो ही | भूतकाल में झाँकना अच्छी बात नहीं है जानता हूँ पर क्या तुम्हें ये नहीं लगता की एक ऐसा समय भी हमने देखा है जिसमें छोटे से छोटे टकराव के कारण भी हमारी दोस्ती में दरार आती थी और आज हम देख पा रहे हैं एक ऐसा समय जिसमें परिस्थिति इतनी शानदार है की कोई कारण ही नहीं उभरता जो हमारे बीच टकराव खड़ा कर सके? हमारे बंधन में मुझे जो स्थायित्व दिखता है वो मुझे काफी शक्ति देता है | सब एक ख़्वाब जैसे ही है ना?
You are a dream! Of course, you are a dream! As if you didn’t know that already. But you do not know why I think you are a dream, do you? Do you know why I love you? There’s a possibility that you might know. You sure act silly sometimes, but extremely intelligent you surely are. You know how our journey started, the incidents that have occurred during the journey and the milestone at which we stand today. While it’s never prudent to dwell on the past, don’t you feel that we have moved from a time when the slightest crack in our friendship threatened to drive us apart to now, when we are on a constant upside and nothing, absolutely nothing can cause as much as a crack? The feeling of permanence that I get from our friendship is a source of immense strength for me. Everything is like a dream, isn’t it?
तुझ्या साध्या स्वभावाने नेहमीच माझ्या हृदयात तुझ्यासाठी एक खास स्थान बनवले आहे. आणि ह्याच तर तुझ्या स्वभावामुळे माझे तुझ्यावर प्रेम बसले आहे. माझ्या तुझ्याबद्दलच्या भावना बदलल्या आहेत खऱ्या पण एक गोष्ट जी बदलली नाही आणि, माझ्यावर विश्वास ठेव, कधीही बदलणार नाही ती म्हणजे माझी इच्छा. की तू हसावेस, खुश राहावेस आणि त्या हास्याचे, त्या सुखाचे कारण मीच असावे. माझ्या मनात ही इच्छा दररोज असते व ही इच्छा माझ्या मनात दररोज असेल ह्याची मला खात्री आहे… जरी आपण भेटलो नाही किंवा आपले काही संभाषण झाले नाही, तरी करावे मी असे काही ज्यामुळे तुझा दिवस मस्त व्हावा. इतकेच तर स्वप्न आहे माझे. स्वप्नच तर आहेस गं तू!
तुम्हारे सरल स्वभाव ने हमेशा मेरे दिल में तुम्हारे लिए एक विशेष स्थान बनाया है। और यही प्रकृति उत्प्रेरक बनी है मेरे दिल में तुम्हारे प्रति प्रेमभाव जगाने में| तुम्हारे प्रति मेरी भावनाएँ भले ही बदली हो, लेकिन एक चीज जो नहीं बदली है और, मुझ पर विश्वास करो, नहीं बदलेगी वह है मेरी इच्छा। के तुम हँसो, खुश रहो और उस हँसी, उस खुशी का कारण मैं बनूँ। मेरे दिल में हर दिन यह इच्छा होती है और यही इच्छा मेरे मन में हमेशा रहेगी इस बात पर मुझे यकीन है | भले ही हमारी मुलाकात ना हो या हमारी कोई बातचीत ना हुई हो, मैं कुछ ऐसा करना चाहता हूँ जिससे तुम्हारा दिन सुहाना बने। यही मेरा सपना है। ख़्वाब ही तो हो ना तुम?
Your simple nature has always made my heart have a special place for you. It is this very nature that has been the catalyst that has caused my heart to have a flurry of romantic feelings for you. My feelings for you may have changed over time from that of friendship and respect to that of love but the one thing that hasn’t changed and, believe me, shall not change is my desire. My desire that you smile, laugh, be happy and that I should be the cause for your happiness… I have this desire each day and I wish for this desire to recur day after day… Even if we do not meet or we do not have a conversation, there should be something that I do that lightens up your day. It’s my dream after all. You are a dream, aren’t you?
तुला माहीत आहे? तुला जेव्हा पण भेटतो तेव्हा तुझ्याकडे पाहत राहावेसे वाटते… त्या भेटीच्या कालावधीत सगळे पटपट निघून जात आहे असे वाटते… कितीतरी वेळा आपल्या भेटीत होणाऱ्या गप्पा अनाकलनीय वाटतात कारण फक्त तुझ्याकडेच बघत बसतो गं… तू हसतेस तेव्हा तुझ्या dimples कडे… तुझे dimples… Another topic for another day! पण त्या भेटीनंतर मी स्वतःबरोबर घेऊन जातो तरी काय गं? फक्त तुझ्या चेहऱ्यावरचे भाव, तुझे हसू, तुझे सुख. ते हसणे, ते सुख कित्येक वेळा माझे उद्देश्य बनते गं. स्वप्नच तर आहेस गं तू!
तुम जानती हो, जब भी मैं तुमसे मिलता हूँ, मैं बस तुम्हे देखता रहना चाहता हूँ… जब भी हम मिलते हैं, मानो समय जल्दी बीत जाता है… कई बार, मैं हमारी बातचीत पर ध्यान नहीं दे पाता हूँ, क्योंकि मैं सिर्फ तुम्हे देखता रहता हूँ… जब तुम पूरे मन से हँसती हो, तो मेरा ध्यान तुम्हारे dimples पर। ओह! तुम्हारे dimples! Another topic for another day! लेकिन हमारे मिलने के बाद आखिर मैं अपने साथ क्या ले जाता हूँ? तुम्हारे चेहरे के भाव, तुम्हारी हँसी, तुम्हारी ख़ुशी। यह हँसी, यह खुशी मेरे जीवन का लक्ष्य बनते हैं। ख़्वाब ही तो हो न तुम?
You know, whenever I meet you, I simply want to keep looking at you… Whenever we meet, time seems to pass quickly… Many a times, I fail to pay attention to our conversation simply because I keep looking at you… When you laugh with all your heart, I am mesmerized by your dimple. Oh! Your dimple! Another topic for another day! But then, what is it exactly that I get out of our meeting? It’s the expressions on your face, your laughter, your happiness. It is this laughter, this happiness that has often become my goal. You are a dream, aren’t you?
कधी कधी वाटू शकते कुणाला तरी कि आपल्या परिवाराव्यातिरिक्त असावे कोणीतरी आपल्याला समजून घ्यायला. आपल्याशी बोलायला, आपल्यासोबत नदीकाठी चालायला, कट्ट्यावर बसून चहा प्यायला, शांततेतही आनंद लुटायला. ह्यापैकी कित्येक गोष्टी आपण केल्या नसल्या ना गं तरी ह्या गोष्टी तुझ्यासोबत करण्याची इच्छा आहे माझी. तुझ्यासोबत अनंत वेळ व्यतीत करण्याची इच्छा, तुझ्या डोळ्यांत आपले प्रतिबिंब बघण्याची इच्छा, तुझे वर्णन करण्याची इच्छा… मी कित्येक शब्दांचा वापर करून देखील मी तुझे वर्णन नाही करू शकत. कारण स्वप्नच तर आहेस ना गं तू माझे. स्वप्नच…
कभी-कभी किसी को लग सकता है कि उनके परिवार के अलावा भी होना चाहिए कोई और जो उन्हें समझ सके। उनसे बात करें, उनके साथ नदी किनारे चलें, कहीं किसी चाय की दूकान पर आराम से बैठकर चाय पिए, और शान्ति में भी आनंद पाए। हालांकि इनमें से कई चीजें हमने नहीं की हैं, पर ये चीज़ें मैं तुम्हारे साथ करने की इच्छा रखता हूँ। तुम्हारे साथ अनंत समय व्यतीत करने की इच्छा, तुम्हारी आँखों में अपना प्रतिबिंब देखने की इच्छा, तुम्हारा वर्णन करने की इच्छा … मैं कई शब्दों का इस्तेमाल भी कर लूँ तो भी तुम्हारा वर्णन नहीं कर सकता। क्योंकि तुम एक ख़्वाब ही तो हो ना मेरा । सिर्फ एक ख़्वाब…
Sometimes, a person may feel that there should be someone other than her/ his family who can understand her/ him. Someone to talk to, someone to walk along the river bank with, someone to drink tea with at the roadside tea stall, someone with whom even time spent in silence is time well spent. We may have not done many of these things mentioned above but one thing is for sure, it’s my desire to do these things with you. The desire to spend an eternity with you, the desire to see my reflection in your eyes, the desire to describe you… I would be unable to describe you even if I were to use a plethora of words. After all, you are just a dream of mine, aren’t you? Just a dream…
आधी स्वप्नातच पाहिले होते मी तुला फक्त जेव्हा एकाएकी वास्तविक जीवनात तू माझ्यासमोर येऊन उभी राहिलीस. आणि जेव्हा प्रत्यक्षात तू माझ्यासमोर येऊन उभी राहिलीस, तेव्हा मला रोज पाहण्याची इच्छा व्हावी असे माझे एक स्वप्न झालीस.
तुम मेरा वह ख़्वाब हो जो हक़ीक़त बनकर मेरे सामने आ गयी | और जब हक़ीक़त बनकर तुम मेरे सामने आयी, तब मैं हर रोज़ देखना चाहूँ ऐसा ख़्वाब बन गयी |
You are the one I only saw in my dreams till you stood before me in the real world. And once I saw you standing before me in the real world, I could dream about nothing except you.
आपण झोपतानाच स्वप्न बघतो ह्यात काहीच नवीन नाही. तीच तर वेळ असते संपूर्ण दिवसातली जेव्हा आपल्या मनात दुसरा – तिसरा कोणताही विचार नसतो. आणि म्हणूनच कदाचित, आपली कित्येक स्वप्ने असतात आपल्या महत्वाकांक्षांचे प्रतीक, आपल्या आयुष्याकडून असणाऱ्या अपेक्षांचे संकेत.
हम सोते हुए ही सपने देखते हैं इसमें कोई नई बात नहीं है। वही तो दिन का ऐसा समय है जब हमारे मन में कोई दूसरा विचार नहीं होता। और इसलिए, शायद, हमारे कई सपने होते हैं हमारी महत्वाकांक्षाओं के प्रतीक, हमारे जीवन से जुड़े अपेक्षाओं के संकेत।
It is a well – known fact that we have dreams whenever we sleep. It’s the only time in the entire day when there’s no other thought in our mind. It is for this reason, perhaps, that our dreams are symbols of our ambitions, indicators of what we really want from life.
एकच साधीशी अपेक्षा आहे गं तुझ्याकडून. कि तू प्रत्येक रात्री झोपताना आपल्या खोलीची खिडकी उघडी ठेवशील. जेव्हा खिडकीतून आत येणाऱ्या चंद्रप्रकाशाने तुझा चेहरा उजळेल तेव्हा तुझ्या चेहऱ्यावर एक चैतन्यभाव असेल. कारण तू त्यावेळी स्वप्न बघत असशील. स्वप्न – आपल्या प्रगतीचे, आपल्या कुटुंबाच्या सुखाचे, आपल्या भविष्याचे. त्याच वेळी मी देखील बऱ्याच वेळापासून आपल्या हृदयात जपून ठेवलेले एक स्वप्न पाहत असेन. महाराणीसाहेब, मी आपल्याला पाहत असेन! अगं ए, फक्त तुलाच पाहत असेन!
तुमसे एक साधारण सी अपेक्षा रखता हूँ। के तुम अपने कमरे की खिड़की को हर रात सोते समय खुली रखोगी। जब खिड़की से आती चांदनी तुम्हारे चेहरे को रोशन करेगी, तब तुम्हारे चेहरे पर एक चेतना का भाव होगा। क्योंकि तुम तब सपने देखती रहोगी। सपने – अपनी उन्नति के, अपने परिवार की खुशी के, अपने भविष्य के। उसी समय मैं भी काफी समय से अपने ह्रदय में सजाया हुआ एक ख्वाब देखता रहूँगा | महारानीसाहेब, मैं आपको देखता रहूंगा। जान-ए-मन, मैं तो सिर्फ तुम्हें देखता रहूँगा ।
I have a simple expectation from you. Whenever you head to sleep every night, please leave the window of your room open. When the moonlight entering your room enhances the radiance on your face, there will be a wide smile on your face. Because you will be dreaming then, about a wide array of things. Your own progress, the happiness of your family, what the future holds for you… At that very moment, I will be watching a dream that I wish to hold close to me with all my heart. O Princess, I’ll see you in my dreams! Hey, you’ll be the only one I’ll see in my dreams!
Words on a canvas 